Studievoortgang (2)

Zo vlak voor het Nieuwjaar besef ik dat mijn schoolcarrière er bijna op zit. Na de basisschool en middelbare school begon ik in september 2005 met de studie Technische Natuurkunde op de Saxion Hogeschool in Enschede. Hoe ziet die studie eruit, hoe gaat het met mijn studievoortgang en wat na deze opleiding? Daar gaat het in deze serie om. In dit tweede deel: de opleiding en mijn schoolresultaten.

In het eerste jaar van de opleiding vliegen veel studenten eruit omdat ze niet aan de benodigde 38 studiepunten na een jaar hebben behaald, terwijl er 60 te verdienen zijn. Je hoort in dat geval ook echt niet thuis op zo'n opleiding. Vooral omdat je uiteindelijk 4 x 60 = 240 studiepunten moet behalen.

In de eerste twee jaar van de opleiding staat het opleidingstraject helemaal vast. Beide jaren zijn verdeeld over vier kwartielen. Ieder kwartiel bestaat uit drie vakken en een thema.

Vakken

De vakken worden acht weken lang les gegeven en vervolgens in een afsluitend tentamen getoetst. Geregeld kun je met extra opdrachten een bonuspunt verdienen, dat bovenop het tentamencijfer komt. Haal je een 5.5 of hoger, dan heb je het vak gehaald. Een kwartiel later is een eventueel hertentamen. Per vak kan je 3 studiepunten verdienen.

Wat voor vakken worden er allemaal gegeven op school? De natuurkunde is natuurlijk een breed spectrum van onderwerpen. Ik heb ze voor mijzelf onbewust verdeeld in een aantal categorieën.

De mooiste vakken vind ik de fysische vakken (optica, atoomfysica, laserfysica etc). Bij die vakken leer je over het gedrag van atomen in metalen en in vacuüm. Het zijn vakken van de moderne fysica. Iedere nieuwe Nobelprijswinnaar heeft zijn onderzoek gedaan in de moderne natuurkunde.

De boeren-vakken interesseren mij echt niet. Het gaat hierbij om stromingsleer, thermodynamica en regeltechniek. Het zijn vakken die je ook op een opleiding als werktuigbouwkunde krijgt. Wat leer je er zoal?
Hoe stroomt water in een buis, hoe regel je de temperatuur in een zwembad, hoe werken stoomturbines, koelkasten en wat niet al. Ik wil toch geen loodgieter worden? Kleine bedrijfjes die in regeltechnische zaken gespecialiseerd zijn, blijken wel om me te springen. Maar zelfs met trampoline krijgen ze mijn aandacht niet.

In de hulpvakken (wiskunde, mechanica, systeemtechniek, statistiek) ben ik meestal wel goed. Daar is vaak wiskundig inzicht voor nodig. Het zijn simpele vakken, die vaak echt de basisbeginselen van de natuurkunde verklaren (zoals mechanica). Zonder de mechanica kan je overigens een deeltje (bijvoorbeeld atoom of elektron) niet begrijpen. Vandaar dat ik het hulpvakken noem.

De automatiseringsvakken interesseren mij ook niet. Het gaat hierbij om de vier models elektronica en twee modules signaalbewerking. Hoe werkt een versterker, AM en FM, hoe haal je ruis uit een signaal, en hoe moduleer je dat signaal. Het gaat het ene oor in, en na het tentamen echt hetzelfde oor weer uit. Ik weet ook niet precies wat voor toepassingen dat heeft als natuurkundige. Dat is toch meer de taak voor elektrotechnici?

Thema's

Technische Natuurkunde zou niet zo leuk zijn als er alleen maar vakken werden gegeven. Natuurkunde moet je doen! Daarvoor zijn de thema's. Een thema bestaat uit drie onderdelen (practicum, case en software). De opdrachten zijn per kwartiel verschillend, en zijn vaak geïnspireerd door de vakken die in dat kwartiel worden gegeven. Een thema is zes studiepunten waard.

Het practicum is het leukste gedeelte. Daar doe je een proef, met vaak als doel een fysische constante te bepalen (zoals emissiecoëfficiënt van een voorwerp, de instelwaardes voor het regelen van een boiler, bepalen van de bandspanning en wat niet al). Je dient eerst de meetopstelling te begrijpen, bedenkt vervolgens wat je wil meten, gaat daarna ook echt meten en uiteindelijk ga je met de behaalde resultaten een conclusie trekken. Dit doe je in tweetallen. Per kwartiel doe je drie practica. Je sluit een practica af met een verslag.

Bij de case ben je in een groepje bezig met een eigen project. Soms kan je het project zelf kiezen en soms krijg je een project toegewezen. Ik heb bijvoorbeeld eens een weerstation in Amersfoort neergezet en vervolgens de meetresultaten vergeleken met die in Groningen en Enschede. Ook heb ik een hologram gemaakt en heb met een röntgenspectrometer de verontreiniging in benzine onderzocht. Ook met de case heb ik veel plezier beleefd.

Het softwaregedeelte ligt wat verder uit mijn interessegebied, maar toch is het een belangrijk onderdeel. Ik heb leren werken met softwarepakketten als Matlab, Labview, C++ en Comsol. Dit doen we in tweetallen. In de praktijk kun je niet zonder kennis van die programma's.

Zowel het practicum, case als software moeten  met een voldoende te zijn afgesloten. Het gemiddelde van de drie cijfers geeft het cijfer voor het thema.

Derde en Vierde jaar

In het derde jaar dient de student een stage en een minor te doen. Een minor houdt in dat je een half jaar lang gaat verdiepen of verbreden in een bepaald onderwerp. Populair is om de minor duurzame energie te volgen. Je krijgt dan gewoon les op school. Een andere populaire weg is om een tweede stage als minor te doen. Dat heb ik gedaan.

Het vierde jaar is verdeeld in een half jaar school en een half jaar afstuderen. Het eerste half jaar bestaat uit twee maal drie vakken, plus twaalf studiepunten aan zelf in te delen projecten. De vrije keuzeruimte noemen ze dat. Ik heb ervoor gekozen om een vak op de Universiteit te volgen (Calculus A, vier studiepunten), een zelfstudieproject (elementaire deeltjes, drie studiepunten) en een warmtegeleidingproject (in een groep van vier, voor zes studiepunten).

De keuzes die je voor je vrije keuzeruimte maakt moet je verantwoorden aan je eigen studieloopbaanbegeleider (een docent op school) en een werkveldlid (in mijn geval iemand van Ocean Optics). Je mag pas met je vrije keuzeruimte beginnen wanneer beiden toestemming geven voor jouw plan.

Het afstuderen - 100 dagen lang een project doen bij een bedrijf - zal lijken op mijn vorige stages, denk ik. Ik heb een mail naar printermaker Oce uit Venlo gestuurd. Ik hoop dat begin januari af te ronden, zodat ik op zoek kan naar een kamer aldaar. In de eerste week van februari wil ik er beginnen.

Projectweek

Tenslotte hebben we nog de projectweek. Eens per jaar komen een week lang de opleidingen Industrieel Product Ontwikkeling, Werktuigbouwkunde en Technisch Natuurkunde bij elkaar. Een groepje van zes studenten wordt gevormd, en een opdracht van een bedrijf wordt hen toegediend.

Het is een aparte ervaring om met zes totaal verschillende studenten een project te beginnen. In het eerste jaar moesten we de Rowperfect roeisimulator verbeteren. Verschillende wereldkampioenen bleken op zo’n ding te hebben gezeten. Helaas had de opdracht geen natuurkundige handen nodig. Nu ik de site van Rowperfect nog eens bekijk, zie ik dat er niks is veranderd. Onze opdracht heeft dus geen direct resultaat opgeleverd.

De opdracht in het tweede jaar was het ontwikkelen van een ergonomische bureaustoel, die automatisch een verkeerde houding van een persoon corrigeert. Het was wel een grappige opdracht van Philips. Ik moest een manier zien te vinden om de bureaustoel van stroom te voorzien. Het werd een omgedraaide antenne die een energiematje moest aanraken.

Veel bedrijven gebruiken de projectweek om de creatieve en goedkope studenten naar hun produt te laten kijken. Saxion krijgt volgens mij per opdracht een bedrag tussen de honderd en twee honderd euro. Ik hoorde overigens dat er door de economische malaise minder bedrijven dan anders hebben ingeschreven.

Mij maakt dat niet veel uit. Ik heb in mijn vrije keuzeruimte een studiepunt te veel (precies de waarde van een projectweek). Ik ga dus niet meedoen aan een soms toch wel moeizame samenwerking tussen drie zeer verschillende opleidingen.

Studievoortgang

Jullie weten nu een beetje hoe mijn opleiding eruit ziet. Maar de vraag is: hoe breng ik het er vanaf?

Mijn propedeuse heb ik in februari 2007 gekregen (vijf maanden nadat ik mijn 60 studiepunten had behaald). In totaal heb ik zeven maal een hertentamen moeten doen. Laserfysica heb ik herkanst omdat ik bij mijn eerste tentamen nog maar een kwart van de stof had doorgenomen. Ondanks mijn voldoende wilde ik de overige driekwart ook doorlezen. De resulterende 7 in het hertentamen was alsnog tegenvallend.

Ik denk trouwens dat ik van de oude 1C-klas de enige ben die op tijd zijn afstuderen kan beginnen. Ik loop in elk geval zo goed als bij. Het aantal afstudeerders dat op tijd begint zal rond de 10 zitten, schat ik zo.

Ik moet nog wel een klein verslagje inleveren met vriend Omar (een simulatie van een geiser mbv Matlab), dat nog openstaat uit het tweede jaar. Eind januari moet ik drie tentamens halen en tweemaal een verslag van mijn vrije keuzeruimte inleveren. Vervolgens afstuderen en klaar!


Mijn cijferlijst. Klik erop voor een vergroting.

      

Recent articles

Blijf omkijken - 3 October 2012

Ben jij er al uit? - 4 October 2010

Reactie op een column - 7 April 2010

Vingeren of stoppen - 10 February 2010

Hoe veilig is muziek? - 14 January 2010