Patroonfilter

Mij is al vroeg geleerd dat het bij schaken draait om het herkennen van patronen. Dat zijn bepaalde zettencombinaties die in verschillende stellingen toepasbaar zijn. Hoe meer patronen je herkent, des te beter je zult gaan schaken.

Er zijn databases met meer dan 5 miljoen schaakpartijen. Uit nagenoeg elk van deze partijen is informatie te halen die nuttig kan zijn voor de ontwikkeling van een schaker: openingskennis, tactiek of strategie. Laten we die informatie ‘patronen’ noemen.

Hoe herkennen we patronen uit een stelling of partij en hoe kunnen we overeenkomstige partijen vinden die datzelfde patroon bevatten? Met de huidige databaseprogramma’s is het niet mogelijk om een specifiek patroon (een bepaalde truc of juist een strategische manoeuvre) te filteren uit die 5 miljoen beschikbare partijen. Het databaseprogramma herkent niet automatisch stellingkenmerken of patronen uit een partij, want zoveel verstand van het schaken heeft dat ding niet.
 
Zou het niet wat zijn als je een partij zou laden in een databaseprogramma dat vervolgens de tien meest overeenkomstige partijen filtert uit de database? Dat filter zou dan bewerkt kunnen worden door aan te vinken welke stellingkenmerken en patronen die partijen moeten overeenkomen. Zo lang dat niet kan, gebruiken we maar een superklein percentage van de enorme hoeveelheid patronen uit die 5 miljoen partijen. Het is namelijk onmogelijk om al die partijen zelf na te spelen en alle patronen te onthouden en ze weer te herinneren op het moment dat je de patronen nodig hebt.
 
Wat kan je momenteel wel met de 5 miljoen partijen uit een databaseprogramma? Partijen filteren waarvan de eerste paar zetten exact met elkaar overeen komen. Daarmee kunnen we openingsvoorbereiding doen. 
 
Openingen zijn hot, en dat is de laatste jaren enorm aangesterkt doordat we databaseprogramma’s hebben die enkel uitblinken in het filteren van partijen waarvan de eerste paar zetten exact met elkaar overeen komen.
 
Niet alleen als speler heb ik moeite om de weerleiding van zeer uitgebreide openingsvoorbereiding te weerstaan, ook met het voorbeiden van een verslag voor het bulletin. Ik word er geen betere schaker van en mijn verslagen niet toegankelijker door het intensieve gebruik van die eerste-paar-zetten-match-functie van het databaseprogramma.
 
Bovenal denk ik aan trainers, wiens werk het is om patronen te herkennen en benoemen. Wat als Cor van Wijgerden –de maker van de stappenmethode- patronen kon filteren uit een database? Had hij dan niet heel veel tijd kunnen besparen als een patronenfilter bestond?
 
De Europese marktleider in het maken van databasesoftware heeft de laatste jaren een strategische draai gemaakt: het bevindt zich momenteel steeds meer in de markt van openingstraining. Tel maar eens hoeveel DVD’s ze de laatste jaren hebben uitgebracht en hoeveel ze daarop verdienen. Zouden ze bewust gebruik maken van de eenzijdigheid van haar databaseprogramma en de almaar stijgende invloed van dat programma op de schaakwereld? Wat betreft die laatste vraag denk ik dat ik spoken zie, maar het zal de marktleider niet slecht uitkomen.

     

Recent articles