Big Brother

Afgelopen zaterdagmorgen vond ik op de site van het Open Nederlands Jeugdkampioenschap het volgende artikel:

Test met Foidos uitgebreid.

Vandaag is bij de University of Twente Young Masters voor het eerste het FoidosChess Presentatiesysteem uitgetest.
De 6 uur durende partij tussen Grootmeester Nidjat Mamedov uit Azerbaijan en FIDE meester Mustafa Yilmaz werd met 3 video camera’s opgenomen en door topper Yasser Seirawan van gesproken commentaar voorzien.

De test verliep prima en de reactie van de kleine groep toeschouwers over het internet waren erg positief.

Voor de tweede en de derde ronde van de Young Masters worden daarom nog een paar honderd extra tickets afgegeven.

Foidos zal worden gebruikt voor de WK match tussen Anand en Kramnik later dit jaar.
Heb je interesse om eens te zien hoe FoidosChess eruit ziet, ga naar de demo op http://www.foidoschess.tv/homepage.aspx.

Wil je een toegangskaartje voor de partijen op het eerste bord voor zaterdag en zondag, stuur dan een mailtje naar office@foidoschess.tv en je krijgt een username en password toegestuurd.

Foidos, daar had ik eerder van gehoord. Het is ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen Share Demention en DGT en wordt voor het eerst echt ingezet tijdens de nieuwe WK match.

Ik was wel benieuwd en schreef me in. Ik kreeg een unieke inlogcode en kon om 14.15 uur inloggen. De partijen zouden om 14.30 uur starten. Ik kon dus mooi het voorspel van de ronde meepikken.

Nadat ik op Foidos inlogde kreeg ik een lichtkleurig scherm te zien waar ik drie vensters kon verslepen. Het ene venster was het commentaar-venster. Daar stond een foto van Yasser Seirawan op. Er kwam geluid uit: het was Yasser. Bewegende beelden waren er niet op te zien.

In het andere venster zag ik een overzicht van de speelzaal, met op de voorgrond het eerste bord. De bewegende beelden waren live en van goede kwaliteit. Het venster was bovendien in grootte te verstellen.

Het laatste venster bevat een klein bordje en daarboven de bewegende beelden van de twee spelers van het eerste bord. De camera is helemaal ingezoomd op de gezichten van de spelers. Ze kunnen je dus recht in je gezicht aankijken. Maar nog beter: wij kunnen constant naar de gelaatsuitdrukkingen van de spelers kijken.

De software bleek te werken, en ik kon de beelden gedurende de hele partij ontvangen. Het commentaar van Yasser samen met Chuchelov was zeer vermakelijk met vele anekdotes. Uiteraard zaten er verscheidende bugs in de software, maar die worden er wel uitgefilterd. Die heb ik namelijk gerapporteerd aan het DGT-team.

Tijdens de commentaarsessie zei Chuchelov dat hij zijn studenten altijd heeft aangeraden om je tegenstander tijdens de partij een aantal keer aan te kijken. Zo kun je inschatten of je tegenstander verrast is door jouw zet. Hij meende dat het vooral tijdens de tijdnoodfase handig is. Volgens Chuchelov kan je zo inschatten bij een strukoffer in een complexe stelling of je tegenstander dingen heeft overzien danwel gewoon bluft.

Het is een methode die voor mij nieuw is. Uiteraard, op het gezicht van Andries Mellema is wel heel veel af te lezen, en een zuur gezicht van Ewoud de Groote ontdek ik ook uit duizenden. Maar op mijn eigen gezicht? Ik kan het me niet voorstellen dat daar iets op te ontdekken valt.

De gezichten van de twee spelers die ik die dag op mijn scherm zag ging ik als proef maar eens analyseren. De gozer met zwart had 100 elopunten meer dan zijn jongere tegenstander, die steeds jongensachtig bleef kijken. De zwartspeler keek vaak verveeld voor zich uit, alsof hem niks kon overkomen. En dat terwijl wit toch echt beter stond en het initiatief had. Of hij daarmee een grote blunder van zijn tegenstander heeft afgedwongen weet ik niet. Al moet ik zeggen dat ik de beslissende fase van die partij heb gemist.

Bonn

In oktober begint de match tussen wereldkampioen Anand en zijn uitdager Kramnik. Vijf camera's zullen de hele match volgen. Zolang de spelers achter het bord zitten is ieder detail van de gezichten van de twee kemphalen live te volgen. Iedere zucht, elke frons en elke oogbeweging richting het aanwezige publiek worden geregistreerd.

Is er in de geschiedenis van de sport een wedstrijd ooit eens zo intensief in beeld gebracht? En dat live, voor een publiek van vele duizenden schaakliefhebbers. Onder hen de andere wereldtoppers die gratis kunnen meeprofiteren van dit psychologische spektakelstuk.

Spelers als Topalov, Carlsen en Ivanchuk zullen op hun scherm ontdekken hoe Kramnik eruit ziet wanneer hij in moeilijkheden zit. Net zoals wielrenners van elkaar kunnen zien of ze kapot zijn en welke renner nog de benen heeft. Oud-geletruidrager Michael Rasmussen had thuis stapels DVD's bekeken van zijn tegenstanders in de Tour. Het zal nuttige informatie zijn. Topwedstrijden worden immers beslist op details.

In New in Chess Megazine (2008/2) vertelde Veselin Topalov dat zijn secondant Cheparinov de gelaatsuitdrukkingen van Kramnik moest registreren bij het uitvoeren van Topalovs 12.Pxf7!?N. Wat die zag vertelde Topalov natuurlijk niet, maar hij wilde wel prijs geven dat Kramnik al bijna 12.Pxd7 had genoteerd.

Ik ben benieuwd of dit Foidos-experiment na de match wordt doorgezet naar de toptoernooien. Het zal natuurlijk veel geld kosten -niet alleen de camera's, maar ook de hele infrastructuur. Daarnaast is het de vraag of het publiek hier wel op zit te wachten. Schaken is geen kijksport, wordt er wel gezegd. Daar ben ik het deels mee eens.

Het bekijken van de schaker alleen is niet interessant. Ze bewegen amper en zijn niet de meest charmante figuren. Zelfs tijdens persconferenties zijn deze schakers niet publieksvriendelijk, zoals Hans Ree eens constateerde.

Dit is ook de reden waarom de video-streaming van het NH Youth vs. Experience-toernooi naar mijn mening niet geslaagd is. Daar zie je de stelling op een bordje, met daarboven een camerashot waarin beide spelers vanaf de zijkant te zien zijn. Dat slaat niet aan, want je ziet enkel of de spelers aan hun bord zitten en hoe hun houding is. Gelaatsuitdrukkingen zijn er niet mee te onderscheiden.

Dat is waar het nieuwe systeem van DGT zich mee onderscheidt van de concurrentie. Het enige interessante van een schaker is zijn gezicht. Maar of dat gezicht interessant genoeg is om het publiek te boeien? Ik betwijfel het, maar het is zeker leuker dan enkel naar een bord te kijken. Schaken is wel een kijksport, mits het schaakbord ook wordt gevolgd.

Stel dat het systeem voor alle toptoernooien wordt ingevoerd en dat het aanslaat bij het publiek. Dan zou dat grote consequenties kunnen hebben voor die toernooien en de aantrekkelijkheid van de schaaksport in het algemeen. Reclameadvertenties zullen beter in beeld kunnen worden gebracht, wat veel geld in het laatje kan brengen. Maar het is de vraag of er dan nog iemand het in zijn hoofd zal halen om het toernooi te gaan bezoeken. Beter dan op internet krijg je het immers niet te zien.

Ik vind echter dat schaken naast een kijksport ook een contactsport is, in de letterlijkste zin van het woord. Op een schaaktoernooi als Corus komen mensen elkaar ieder jaar weer tegen. Café de Mondriaan zit altijd stamvol en de sfeer is daar zeer gemoedelijk. De gezelligheid zal het overwinnen van de saaiheid van het internet.

Tot slot is het de vraag wat de topschakers hier van vinden. Het zijn natuurlijk niet de makkelijkste mensen. Bobby Fischer kwam vaak vijf minuten te laat om zo fotografen te ontwijken en de WK-match tegen Spassky stond op ontploffen omdat een TV-ploeg de hele match wilde filmen.
Garry Kasparov volgde de voetstappen van zijn illustere voorganger, en ik vraag me dan ook af of het Foidos-systeem geïntroduceerd had kunnen worden als Kasparov nog in competitie zou zitten. Maar ook de huidige generatie topschakers zullen vast niet staan te springen om een schaakversie van Big Brother.

In elk geval is het een zeer kansrijke stap die DGT heeft gemaakt. Ik verwacht dat het Foidos-systeem zal aanslaan als een bom, ook al moeten mensen er nog voor betalen. Maar ik hoop dat er ook een discussie zal ontstaan over dit systeem, en de manier waarop partijen op internet moeten worden getoond. En daarbij moet vooral worden gedacht aan de commercie en de mening van de topschakers. Het publiek, hoe ironisch ook, komt dan pas op de derde plaats.

     

Recent articles